HMK Belirsiz Alacak Davası vs Kısmi Dava: Uygulama Farkları ve Zamanaşımı Tablosu

HMK m. 107 Belirsiz Alacak Davası ile m. 109 Kısmi Dava arasındaki farklar HMK sınav sorularının en yüksek net farkı yaratan konusudur. Zamanaşımının kesilmesi ve harç tamamlama tablosu.

Medeni Usul Hukukunda Alacak Davalarının Türleri

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile hukukumuza giren Belirsiz Alacak Davası (HMK m. 107) ile klasik Kısmi Dava (HMK m. 109); davanın açıldığı tarihte alacağın miktarının tam olarak belirlenmesinin imkânsız veya beklenemez olduğu durumlarda davacıya büyük koruma sağlar.

Adalet Bakanlığı Görevde Yükselme Sınavı'nda (HMK bölümü) zamanaşımının hangi davada alacağın tamamı için kesildiği ve ıslah yapmadan dava değerini arttırma hakkı her yıl doğrudan test edilir.

1. Belirsiz Alacak Davası vs Kısmi Dava Karşılaştırma Tablosu

Özellik	Belirsiz Alacak Davası (HMK m. 107)	Kısmi Dava (HMK m. 109)
Alacağın Niteliği	Davanın açıldığı anda alacağın miktarını tam olarak tespit etmek imkânsız veya beklenemez olmalıdır.	Alacak bölünebilir nitelikte olmalıdır. Miktar belirli olsa dahi kısmi dava açılabilir.
Zamanaşımının Kesilmesi	Dava açıldığı anda ALACAĞIN TAMAMI İÇİN zamanaşımı kesilir!	Yalnızca dava edilen kısım için zamanaşımı kesilir; bakiye kısım için işlemeye devam eder.
Talebin Arttırılması Yolu	Islaha gerek olmaksızın basit bir dilekçeyle (talep artırım dilekçesi) arttırılabilir.	Kalan kısmı istemek için ISLAH yapmak veya ek dava açmak zorundadır.
Faiz Başlangıç Tarihi	Tüm alacak için dava tarihinden itibaren faiz işletilir.	Islah edilen kısım için ıslah tarihinden itibaren faiz başlar.

En Kritik Sınav Farkı: Zamanaşımı Tuzağı

Kısmi davada davacı fazlaya ilişkin haklarını saklı tutsa bile, dava açılmayan bakiye kısım için zamanaşımı durmaz; işlemeye devam eder.
Belirsiz alacak davasında ise dava açılırken gösterilen sembolik değer (Örn: 1.000 TL) ne olursa olsun, bilirkişi raporuyla belirlenen tüm bakiye alacak (Örn: 200.000 TL) için zamanaşımı ilk dava açıldığı tarihte kesilmiş sayılır.

GYS HMK Alacak Davaları Soru Örneği

Soru: 6100 sayılı HMK'ya göre, Belirsiz Alacak Davası ile ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi kanunen DOĞRUDUR?

A) Dava açılmasıyla sadece dava dilekçesinde gösterilen geçici miktar için zamanaşımı kesilir.
B) Alacağın miktarının tam olarak belirlenmesinden sonra talebin arttırılması için mutlaka ıslah yoluna başvurulmalıdır.
C) Dava açılmasıyla birlikte alacağın tamamı için zamanaşımı kesilir.
D) Belirsiz alacak davası ancak para dışındaki talepler için açılabilir.
E) Bu davada kısmi feragat yapılamaz.

Doğru Cevap: C (HMK m. 107 gereğince belirsiz alacak davasının açılmasıyla alacağın tamamı için zamanaşımı kesilmiş olur).