Türkiye Cumhuriyeti Anayasası Soruları
Adalet Bakanlığı GYS için Türkiye Cumhuriyeti Anayasası konusunda cevaplı ve açıklamalı 20 ücretsiz örnek soru. Çöz, cevabını gör, açıklamayla tekrar et.
Soru 1
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na göre, Türkiye Devletinin şekli aşağıdakilerden hangisidir?
- Hukuk Devleti
- Üniter Devlet
- Cumhuriyet
- Demokratik Devlet
- Millî Devlet
Doğru cevap: C
Hükmün özü: Anayasa'ya göre Türkiye Devleti bir Cumhuriyettir.
Neden doğru: Devletin şekli tek kelimeyle "Cumhuriyet" olarak belirlenmiştir.
Nerede karışır: Hukuk devleti ve demokratik devlet Cumhuriyetin nitelikleridir; şekil değildir. Üniter yapı ise bölünmez bütünlük hükmünden çıkarılan bir sonuçtur.
Aklında kalsın: Şekil Cumhuriyet, nitelikler ayrı bir listedir.
Soru 2
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na göre, Türkiye Cumhuriyeti hangi milliyetçilik anlayışına bağlı bir Devlettir?
- Atatürk milliyetçiliğine
- Kültürel milliyetçiliğe
- Anayasal vatandaşlık anlayışına
- Millî birlik anlayışına
- Toprak bütünlüğüne dayalı milliyetçiliğe
Doğru cevap: A
Hükmün özü: Türkiye Cumhuriyeti Atatürk milliyetçiliğine bağlı bir Devlettir.
Neden doğru: Cumhuriyetin nitelikleri arasında "Atatürk milliyetçiliğine bağlı" ifadesi yer alır.
Nerede karışır: Diğer seçenekler siyaset biliminde kullanılan kavramlardır; Anayasa'nın nitelik listesinde geçmez.
Aklında kalsın: Bağlılık: Atatürk milliyetçiliği.
Soru 3
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na göre, aşağıdakilerden hangisi kanun önünde eşitlik hükmünde yer alan "imtiyaz yasağı" ile egemenlik hükmünde yer alan "bırakılamazlık" kuralının farkını doğru açıklar?
- İmtiyaz yasağı yalnızca sınıflar için geçerlidir.
- Egemenlik hükmünde aile de sayılmıştır.
- İkisinde de yalnızca kişi ve zümre sayılmıştır.
- İmtiyaz yasağında aile de sayılmıştır.
- Egemenlik hükmünde istisna öngörülmüştür.
Doğru cevap: D
Hükmün özü: İmtiyaz hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa tanınamaz; egemenliğin kullanılması ise hiçbir kişiye, zümreye veya sınıfa bırakılamaz.
Neden doğru: Fark, imtiyaz yasağında "aile" kelimesinin bulunmasıdır.
Nerede karışır: İki liste neredeyse aynı olduğu için aile kelimesinin yeri karıştırılır.
Aklında kalsın: İmtiyazda aile var, egemenlikte yok.
Soru 4
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na göre, Anayasa hükümlerinin "temel hukuk kuralları" olarak nitelendirilmesinin doğal sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
- Anayasa hükümlerinin ancak kanunla uygulanabilmesi
- Anayasa hükümlerinin yalnızca Devlet organlarını bağlaması
- Anayasa hükümlerinin herkes için bağlayıcı olması
- Anayasa hükümlerinin yönetmeliklerle değiştirilebilmesi
- Anayasa hükümlerinin yalnızca yargıya yol göstermesi
Doğru cevap: C
Hükmün özü: Anayasa hükümleri yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kurallarıdır.
Neden doğru: Temel hukuk kuralı olması, herkes için bağlayıcı olmasını gerektirir.
Nerede karışır: Anayasa'nın yalnızca Devleti bağladığı düşüncesi yaygın bir yanılgıdır.
Aklında kalsın: Bağlayıcılık herkes içindir.
Soru 5
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na göre, özel hayatın gizliliği hükmünde herkesin hangi konuda saygı gösterilmesini isteme hakkı vardır?
- Mesleki ve ticari sırlarına
- Ticari ilişkilerine ve ortaklıklarına
- Özel hayatına ve aile hayatına
- Mülkiyetine
- Siyasi görüşüne ve inancına
Doğru cevap: C
Hükmün özü: Herkes, özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir. Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz.
Neden doğru: Hak özel hayat ve aile hayatı için tanınmıştır.
Nerede karışır: Meslek sırları düşünceyi açıklama hürriyetinin sınırlama sebeplerinde geçer.
Aklında kalsın: Özel hayat + aile hayatı.
Soru 6
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na göre, suç ve cezalara ilişkin esaslar kapsamında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Ceza, Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle de konulabilir.
- Ceza ve ceza yerine geçen güvenlik tedbirleri ancak kanunla konulur.
- Güvenlik tedbirleri yönetmelikle belirlenebilir.
- Suç sonradan kabul edilen kanuna göre cezalandırılabilir.
- Ağır ceza gerektiren suçlarda kıyas yapılabilir.
Doğru cevap: B
Hükmün özü: Ceza ve ceza yerine geçen güvenlik tedbirleri ancak kanunla konulur.
Neden doğru: Kanunilik ilkesi cezanın tek kaynağını kanun yapar.
Nerede karışır: Kararname ve yönetmelik idarenin düzenleme araçlarıdır; ceza konulmasında kullanılamaz.
Aklında kalsın: Ceza = kanun.
Soru 7
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na göre, grev ve lokavtın yasaklandığı veya ertelendiği durumlarda uyuşmazlık hangi kurulca çözülür?
- Yüksek Hakem Kurulunca
- Kamu Görevlileri Hakem Kurulunca
- İş mahkemesince
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca
- Ekonomik ve Sosyal Konseyce
Doğru cevap: A
Hükmün özü: Grev ve lokavtın yasaklandığı hallerde veya ertelendiği durumlarda ertelemenin sonunda uyuşmazlık Yüksek Hakem Kurulunca çözülür.
Neden doğru: Yetkili kurul Yüksek Hakem Kuruludur.
Nerede karışır: Kamu Görevlileri Hakem Kurulu memurların toplu sözleşme uyuşmazlıklarına bakar.
Aklında kalsın: Grev yasağı veya erteleme sonrası = Yüksek Hakem Kurulu.
Soru 8
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na göre, maliye politikasının sosyal amacı aşağıdakilerden hangisidir?
- Bütçe açığını kapatmak ve kamu borcunu azaltmak
- Kamu borçlarını azaltmak
- Vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımı
- Yatırımları ve ihracatı vergi yoluyla teşvik etmek
- Enflasyonu düşürmek
Doğru cevap: C
Hükmün özü: Vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımı, maliye politikasının sosyal amacıdır.
Neden doğru: Anayasa sosyal amacı açıkça bu şekilde tanımlar.
Nerede karışır: Diğer seçenekler ekonomi politikasının hedefleri olabilir; Anayasa'da sosyal amaç olarak sayılmamıştır.
Aklında kalsın: Maliye politikasının sosyal amacı: adaletli ve dengeli vergi yükü.
Soru 9
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na göre, Türk Silahlı Kuvvetlerinin yabancı ülkelere gönderilmesine izin verme yetkisi kural olarak kime aittir?
- Cumhurbaşkanına
- Millî Savunma Bakanına ve Bakanlığa
- Türkiye Büyük Millet Meclisine
- Genelkurmay Başkanına ve Kuvvet Komutanlarına
- Millî Güvenlik Kuruluna
Doğru cevap: C
Hükmün özü: Milletlerarası hukukun meşru saydığı hallerde savaş hali ilanına ve belirli istisnalar dışında Türk Silahlı Kuvvetlerinin yabancı ülkelere gönderilmesine izin verme yetkisi TBMM'nindir.
Neden doğru: Kural olarak yetki Meclistedir.
Nerede karışır: Meclis tatildeyken ani silahlı saldırı halinde Cumhurbaşkanı silahlı kuvvet kullanılmasına karar verebilir; bu bir istisnadır.
Aklında kalsın: Asker gönderme izni = TBMM.
Soru 10
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na göre, aşağıdakilerden hangisi olağanüstü hal ilan edilebilecek hallerden biri değildir?
- Tabii afet
- Tehlikeli salgın hastalık
- Seçim sonuçlarına itiraz edilmesi
- Ağır ekonomik bunalım
- Şiddet olayları nedeniyle kamu düzeninin ciddi şekilde bozulması
Doğru cevap: C
Hükmün özü: Olağanüstü hal; savaş, seferberlik, ayaklanma, kalkışma, yaygın şiddet hareketleri, kamu düzeninin ciddi şekilde bozulması, tabii afet, tehlikeli salgın hastalık veya ağır ekonomik bunalım hallerinde ilan edilebilir.
Neden doğru: Seçim sonuçlarına itiraz bu sebepler arasında yoktur.
Nerede karışır: Seçim itirazları Yüksek Seçim Kurulunca çözülür; olağanüstü hal sebebi değildir.
Aklında kalsın: OHAL sebepleri: savaş, şiddet, afet, salgın, ekonomik bunalım.
Soru 11
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na göre, görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde aşağıdakilerden hangisi yapılamaz?
- Davayla ilgili kanun teklifi verilemez ve görüşülemez.
- Bütçe görüşülemez.
- Davayla ilgili genel görüşme ve Meclis araştırması açılamaz.
- Meclis araştırması yapılamaz.
- Yargı yetkisiyle ilgili soru, görüşme ve beyan
Doğru cevap: E
Hükmün özü: Görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili soru sorulamaz, görüşme yapılamaz veya herhangi bir beyanda bulunulamaz.
Neden doğru: E seçeneği yasağın tamamını verir.
Nerede karışır: Meclisin genel yasama faaliyetleri bu yasaktan etkilenmez; yasak somut davaya ilişkin yargı yetkisiyle sınırlıdır.
Aklında kalsın: Görülen davada Meclis susar.
Soru 12
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na göre, Hâkimler ve Savcılar Kurulunun kaç üyesini Cumhurbaşkanı seçer?
- Dört
- Üç
- Yedi
- Beş
- Altı
Doğru cevap: A
Hükmün özü: Kurulun üç üyesi adli yargı, bir üyesi idari yargı hâkim ve savcıları arasından Cumhurbaşkanınca seçilir.
Neden doğru: Cumhurbaşkanı toplam dört üye seçer.
Nerede karışır: TBMM yedi üye seçer; Adalet Bakanı ve Müsteşar ise Kurulun doğal üyeleridir.
Aklında kalsın: HSK: Cumhurbaşkanı 4, TBMM 7, doğal üye 2.
Soru 13
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na göre, soruşturma komisyonu raporu Meclis Başkanlığına verildiği tarihten itibaren kaç gün içinde dağıtılır?
- Beş
- Yedi
- On beş
- On
- Otuz
Doğru cevap: D
Hükmün özü: Rapor Başkanlığa verildiği tarihten itibaren on gün içinde dağıtılır, dağıtımından itibaren on gün içinde Genel Kurulda görüşülür.
Neden doğru: Dağıtım süresi on gündür.
Nerede karışır: Görüşme süresi de on gündür; iki süre aynıdır.
Aklında kalsın: 10 gün dağıt, 10 gün görüş.
Soru 14
I. İdarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır.
II. Yargı yetkisi yerindelik denetimi şeklinde kullanılamaz.
III. İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na göre, yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
- Yalnız I
- I ve II
- I ve III
- II ve III
- I, II ve III
Doğru cevap: E
Hükmün özü: İdarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır; yargı yetkisi hukuka uygunluk denetimiyle sınırlı olup yerindelik denetimi şeklinde kullanılamaz; idare kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür.
Neden doğru: Üç ifade de hükmün parçasıdır.
Nerede karışır: II'deki yasak, yargı yolunun açık olmasıyla çelişiyormuş gibi görünebilir; aslında denetimin kapsamını sınırlar.
Aklında kalsın: Yargı yolu açık, yerindelik yok, zarar idarenin.
Soru 15
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na göre, "Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir." hükmü hangi başlık altındadır?
- Hak arama hürriyeti
- Düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti ile haber alma
- Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı
- Temel hak ve hürriyetlerin korunması
- Basın hürriyeti ve haber alma serbestliği
Doğru cevap: C
Hükmün özü: Bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı, dilekçe hakkıyla aynı hükümde düzenlenmiştir.
Neden doğru: C seçeneği başlığın tam adıdır.
Nerede karışır: Bilgi edinme, haber alma serbestliğiyle karıştırılabilir.
Aklında kalsın: Dilekçe + bilgi edinme + kamu denetçisi = tek hüküm.
Soru 16
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na göre, seçimlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- Seçimler gizli oyla yapılır.
- Sayım ve döküm açıktır.
- Seçimler yargı denetimi altında yapılır.
- On sekiz yaşını dolduran vatandaş seçmendir.
- Seçimler iki dereceli olarak yapılır.
Doğru cevap: E
Hükmün özü: Seçimler ve halkoylaması serbest, eşit, gizli, tek dereceli, genel oy, açık sayım ve döküm esaslarına göre yargı yönetim ve denetimi altında yapılır.
Neden doğru: Seçimler tek derecelidir.
Nerede karışır: Eski dönemlerde iki dereceli seçim uygulanmıştı.
Aklında kalsın: Tek dereceli, gizli oy, açık sayım.
Soru 17
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na göre, aşağıdaki hak – sınırlama aracı eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
- Yerleşme hürriyeti – kanun
- Mülkiyet hakkı – kanun
- Yabancıların hakları – kanun
- Yurt dışına çıkış – hâkim kararı
- Toplantı hakkı – valilik izni
Doğru cevap: E
Hükmün özü: Toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı kanunla sınırlanabilir; önceden izin şartı yoktur.
Neden doğru: E eşleşmesi yanlıştır.
Nerede karışır: Uygulamadaki bildirim yükümlülüğü izin gibi algılanır.
Aklında kalsın: Toplantı izne bağlanamaz.
Soru 18
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na göre, aşağıdaki kurum – Anayasa'daki niteleme eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
- Siyasi partiler – Devletin resmî kuruluşları
- Meslek kuruluşları – özel hukuk tüzel kişileri
- Siyasi partiler – demokratik siyasi hayatın vazgeçilmez unsurları
- Mahalli idareler – merkezî idarenin taşra birimleri
- Üniversiteler – özel hukuk kişileri
Doğru cevap: C
Hükmün özü: Siyasi partiler, demokratik siyasi hayatın vazgeçilmez unsurlarıdır. Meslek kuruluşları ve mahalli idareler kamu tüzel kişileridir; üniversiteler kamu tüzel kişiliğine sahiptir.
Neden doğru: C eşleşmesi doğrudur.
Nerede karışır: Mahalli idareler taşra teşkilatıyla karıştırılır.
Aklında kalsın: Parti = vazgeçilmez unsur.
Soru 19
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na göre, "Disiplin kararları - - - - dışında bırakılamaz."
Bu hükümde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
- idari denetim
- itiraz yolu
- yargı denetimi
- üst amir denetimi
- sendika denetimi
Doğru cevap: C
Hükmün özü: Disiplin kararları yargı denetimi dışında bırakılamaz.
Neden doğru: Metindeki ifade "yargı denetimi"dir.
Nerede karışır: İtiraz yolu idari bir süreçtir; Anayasa yargı denetimini güvenceye alır.
Aklında kalsın: Disipline yargı yolu açık.
Soru 20
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na göre, Türk Silahlı Kuvvetlerinin Başkomutanlığını TBMM adına kim temsil eder?
- Genelkurmay Başkanı
- Cumhurbaşkanı
- Millî Savunma Bakanı
- TBMM Başkanı
- Kara Kuvvetleri Komutanı
Doğru cevap: B
Hükmün özü: Cumhurbaşkanı, TBMM adına Türk Silahlı Kuvvetlerinin Başkomutanlığını temsil eder.
Neden doğru: Temsil Cumhurbaşkanına aittir.
Nerede karışır: Genelkurmay Başkanı savaşta Başkomutanlık görevlerini Cumhurbaşkanlığı namına yerine getirir; temsil etmez.
Aklında kalsın: Başkomutanlık temsili = Cumhurbaşkanı.
Tüm derslerin soruları · Eğitim paketleri