Adalet Bakanlığı GYS’ye hazırlanan adaylar için 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve Adalet Bakanlığı teşkilatı, yalnızca uzun bir mevzuat listesi değildir. Yazı işleri müdürü adayları açısından bu blok; devlet teşkilatı, Bakanlık merkez teşkilatı ve Bakanlık teşkilatı başlıklarıyla birlikte değerlendirilmelidir. Bu nedenle konu, son haftaya bırakılacak kısa bir ezber değil, ayrı bir çalışma planı yapılması gereken yüksek getirili bir alandır.
Resmi konu dağılımında Yazı İşleri Müdürü grubu için 48 alan bilgisi ve 32 ortak konu olmak üzere toplam 80 soru bulunur. Bu dağılım içinde 1 sayılı CBK, devlet teşkilatı başlığı altında 3 soru; Bakanlık merkez teşkilatı başlığı altında 1 soru; görev niteliğiyle ilgili Bakanlık teşkilatı başlığı altında ise 3 soru ile adayın karşısına çıkabilmektedir. Bu da konunun toplamda 7 soruya temas eden kritik bir çalışma bloğu olduğunu gösterir.
Bu Konu Neden Önemli?
Birçok aday bu dersi “teşkilat ezberi” olarak görür ve sadece birim adlarını birkaç kez okuyarak geçer. Oysa çıkmış soru dili, konunun sadece liste ezberinden ibaret olmadığını gösterir. Sorular genellikle “hangi birim değildir?”, “bu görev hangi hizmet birimine aittir?”, “aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?” veya “hangi politika kurulunun görevidir?” kalıplarıyla gelir. Bu nedenle adayın hem kurum yapısını hem de görev-birim eşleştirmesini birlikte öğrenmesi gerekir.
Bu dersin avantajı şudur: Konu ilk bakışta uzun görünse de mantığı kurulduğunda tekrar edilmesi kolaydır. Cumhurbaşkanlığı teşkilatı, bakanlıkların ortak yapısı ve Adalet Bakanlığı hizmet birimleri bir şema hâline getirildiğinde yanlış yapma ihtimali ciddi biçimde azalır.
Yazı İşleri Müdürü İçin Soru Ağırlığı
|
Başlık
|
Alt kapsam
|
Soru sayısı
|
Çalışma önceliği
|
|
Devlet teşkilatı ile ilgili mevzuat
|
1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında CBK
|
3
|
Cumhurbaşkanlığı, Genel Sekreterlik, politika kurulları, bağlı kurumlar ve bakanlıklar
|
|
Bakanlık merkez teşkilatı
|
1 sayılı CBK 38-56. maddeler
|
1
|
Adalet Bakanlığının görevleri, teşkilatı ve hizmet birimleri
|
|
Bakanlık teşkilatı
|
1 sayılı CBK Altıncı Kısım Birinci Bölüm
|
3
|
Adalet Bakanlığı hizmet birimlerinin görevleri ve karıştırılan birimler
|
|
Toplam temas alanı
|
Genel teşkilat + Bakanlık merkez teşkilatı + Bakanlık hizmet birimleri
|
7
|
Ayrı çalışma bloğu olarak planlanmalı
|
Çalışmaya Nereden Başlanmalı?
Bu konuda ilk adım, mevzuat metnini baştan sona okumak değil, sınavın istediği haritayı çıkarmaktır. Aday önce “hangi başlık hangi soruya dönüşebilir?” sorusunu cevaplamalıdır. Ardından mevzuat okuması, soru çözümü ve yanlış analizi aynı gün içinde yapılmalıdır.
Önce resmi konu dağılımını okuyun ve 1 sayılı CBK’nin hangi başlıklar altında kaç soru getirdiğini işaretleyin.
Cumhurbaşkanlığı genel yapısını, politika kurullarını ve Bakanlıkların ortak hükümlerini ayrı bir şema hâline getirin.
Adalet Bakanlığı görevlerini ve hizmet birimlerini tek tabloda toplayın.
Her bir hizmet birimi için “görev anahtar kelimesi” belirleyin: Personel, eğitim, icra, bilgi işlem, dış ilişkiler, mağdur hizmetleri gibi.
Konu bittikten sonra hemen çıkmış soru ve deneme çözerek soru kalıbına alışın.
1. Aşama: 1 Sayılı CBK’yi Büyük Harita Olarak Çalışın
1 sayılı CBK’de adayın ilk dikkat etmesi gereken bölüm Cumhurbaşkanlığı teşkilatının genel mantığıdır. Cumhurbaşkanlığı makamı, Genel Sekreterlik, politika kurulları, Cumhurbaşkanlığına bağlı kurum ve kuruluşlar ve bakanlıklar ayrı ayrı düşünülmelidir. Bu ayrım yapılmadığında, sınavdaki “hangi birim değildir?” soruları gereksiz yere zorlaşır.
Örneğin Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği birimleri ile Adalet Bakanlığı hizmet birimleri birbirine karıştırılmamalıdır. Genel Sekreterlik içinde Hukuk ve Mevzuat Genel Müdürlüğü, Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü, Güvenlik İşleri Genel Müdürlüğü, Destek ve Mali Hizmetler Genel Müdürlüğü ve Koruma Hizmetleri Genel Müdürlüğü gibi başlıklar öne çıkar. Buna karşılık Adalet Bakanlığı hizmet birimlerinde Ceza İşleri Genel Müdürlüğü, Personel Genel Müdürlüğü, Bilgi İşlem Genel Müdürlüğü, Eğitim Dairesi Başkanlığı, İcra İşleri Dairesi Başkanlığı gibi farklı bir yapı vardır.
2. Aşama: Adalet Bakanlığının Genel Görevlerini Ayırın
Adalet Bakanlığı merkez teşkilatı çalışılırken ilk okunacak yer Bakanlığın genel görevleridir. Burada mahkemelerin açılması ve teşkilatlandırılması, ceza infaz kurumları ile icra ve iflas dairelerinin planlanması, adli sicil hizmetleri, yabancı ülkelerle adalet hizmetlerine ilişkin işlemler, mevzuat hazırlığı, infaz işlerinin düzenlenmesi ve icra-iflas işlerinin yürütülmesi gibi ana başlıklar vardır.
Bu görevler ezberlenirken tek tek cümle tekrarı yapmak yerine görevleri “kuruluş-gözetim”, “mevzuat”, “sicil”, “infaz”, “icra-iflas”, “uluslararası ilişkiler” ve “uygulama sorunlarını takip” şeklinde gruplamak daha kalıcıdır. Böylece sınavda görev metninin tamamı değişse bile anahtar kelime görüldüğünde doğru birime yaklaşmak kolaylaşır.
3. Aşama: Hizmet Birimlerini Görev Anahtarlarıyla Eşleştirin
Bu blokta asıl net kazandıran bölüm hizmet birimleri ve görevleridir. Adayın hedefi, her hizmet biriminin tüm bentlerini ezberlemekten önce, o birimi diğerlerinden ayıran görev kelimelerini öğrenmek olmalıdır.
|
Hizmet birimi
|
Sınavda yakalanacak anahtar görevler
|
|
Ceza İşleri Genel Müdürlüğü
|
Kamu davası, dava nakli, kanun yararına bozma, uzlaştırma, cezai işlemler
|
|
Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü
|
Avukatlık, noterlik, arabuluculuk, bilirkişilik, kanun yararına temyiz
|
|
Mevzuat Genel Müdürlüğü
|
Adli konularda kanun inceleme, kanun teklifleri, mevzuat taslakları
|
|
Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü
|
Ceza infaz kurumları, tutukevleri, hükümlü-tutuklu işlemleri, infaz düzeni
|
|
Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü
|
Adli sicil, adli istatistik, bu hizmetlere ilişkin bilgi işlem sistemi
|
|
Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü
|
Uluslararası adli yardımlaşma, tebligat, istinabe, iade, hükümlü transferi, AB uyumu
|
|
Personel Genel Müdürlüğü
|
Hâkim-savcı ve personel atama/görevlendirme, görevde yükselme, özlük işlemleri
|
|
Bilgi İşlem Genel Müdürlüğü
|
Bilişim sistemi, bilgi-belge iş akışı, sistemler arası veri akışı, kullanıcı eğitimi
|
|
Teftiş Kurulu Başkanlığı
|
Denetim, araştırma, inceleme ve soruşturma
|
|
Eğitim Dairesi Başkanlığı
|
Eğitim planı, hizmet içi eğitim, yayın-dokümantasyon, Yayın Danışma Kurulu
|
|
İcra İşleri Dairesi Başkanlığı
|
İcra ve iflas sisteminin etkin yürütülmesi, icra daireleri, icra personeli işlemleri
|
|
Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı
|
Araç-gereç, bina, tesis, bakım-onarım, genel evrak ve arşiv
|
|
Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Dairesi Başkanlığı
|
Mağdur hakları, kırılgan gruplar, adli destek, psiko-sosyal destek, adli yardım
|
Süreler, Sayılar ve Karıştırılan Noktalar
Bu derste klasik anlamda çok fazla süre kuralı yoktur; ancak sınav sayısal ifadeleri ve örgütlenme basamaklarını sever. Bu nedenle sürelerden çok “kaç üye, kaç kademeden oluşur, hangi birim nereye bağlıdır?” sorularına hazırlıklı olmak gerekir.
|
Kritik ifade
|
Hatırlanacak bilgi
|
Soruya dönüşme biçimi
|
|
Politika kurulları
|
Kurullar en az üç üyeden oluşur; Cumhurbaşkanı kurulların başkanıdır.
|
“Aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?”
|
|
Bakan müşavirliği
|
Bakanlıklarda sayısı onbeşi geçmemek üzere Bakan müşaviri istihdam edilebilir.
|
Sayısal ifade sorusu
|
|
Bakanlık yapısı
|
Merkez teşkilatı, taşra ve yurt dışı teşkilatı; bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlar birlikte düşünülür.
|
Teşkilat şeması sorusu
|
|
Merkez teşkilatı kademeleri
|
Bakan Yardımcılığı, bağlı genel müdürlük/kurul/daire başkanlığı, daire başkanlığı sıralaması karıştırılmamalıdır.
|
Hiyerarşi sorusu
|
|
Adalet Bakanlığı teşkilatı
|
Merkez, taşra ve yurt dışı teşkilatından oluşur.
|
Doğru-yanlış veya eksik birim sorusu
|
|
Personel eğitim merkezleri
|
Eğitim merkezi yönetimi ve ders verebilecek kişiler gibi sayılı/şartlı ifadeler ayrıca not alınmalıdır.
|
Şart/sayı sorusu
|
|
Mevzuat güncelliği
|
Sınav ilanında hangi tarih esas alınmışsa o tarihteki mevzuat kontrol edilmelidir.
|
İlan sonrası değişiklikleri yanlış kaynakla çalışma riski
|
Çıkmış Sorular Ne Gösteriyor?
Çıkmış sorular incelendiğinde bu konunun uzun paragrafları ezberletmekten çok, adayın kurum-birim-görev ilişkisini anlayıp anlamadığını ölçtüğü görülür. Yazı İşleri Müdürü A kitapçığında 1 sayılı CBK’ye ilişkin sorular Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği birimleri, politika kurulları ve kurul görevleri üzerinden; Adalet Bakanlığı teşkilatına ilişkin sorular ise hizmet birimleri ve görev-yetki eşleştirmesi üzerinden kurgulanmıştır.
Bu nedenle çalışma sırasında sadece doğru cevabı işaretlemek yeterli değildir. Her yanlış seçenekte “bu görev aslında hangi birime ait?” sorusu sorulmalıdır. Örneğin Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü ile Personel Genel Müdürlüğü; Eğitim Dairesi Başkanlığı ile Mevzuat Genel Müdürlüğü; Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Dairesi Başkanlığı ile İnsan Hakları Dairesi Başkanlığı sık karıştırılabilecek eşleştirmelerdir.
Soru Yapılarına Göre Çalışma Tekniği
GYS Adalet ile Bu Konu Nasıl Tekrar Edilmeli?
GYS Adalet çalışma programında bu konu, video ders + kısa konu notu + çıkmış soru analizi + deneme şeklinde yürütülmelidir. Önce ders anlatımıyla genel şema kurulmalı, sonra hizmet birimleri tablo üzerinden tekrar edilmeli, ardından çıkmış sorularda hangi anahtar kelimelerin kullanıldığı incelenmelidir.
Programa sadık kalındığında aday bu konuyu son haftaya yığmaz. Çünkü 7 soruya temas eden bu blok, düzenli tekrar edildiğinde “liste ezberi” olmaktan çıkar ve sınavda seçenek eleme avantajı sağlar. Özellikle deneme sınavlarında bu konudan gelen yanlışlar aynı gün içinde kısa nota dönüştürülmelidir.
7 Günlük Hızlı Tekrar Planı
|
Gün
|
Çalışılacak bölüm
|
Uygulama
|
|
1. Gün
|
Resmi konu dağılımı ve soru ağırlığı
|
3 + 1 + 3 yapısını işaretleyin, çalışma hedefini belirleyin.
|
|
2. Gün
|
Cumhurbaşkanlığı makamı, Genel Sekreterlik, bağlı kurumlar
|
Genel Sekreterlik birimlerini ayrı liste yapın.
|
|
3. Gün
|
Politika kurulları ve genel görevleri
|
Kurul isimleri, başkanlık, üye sayısı ve görev anahtarlarını çıkarın.
|
|
4. Gün
|
Bakanlıkların ortak hükümleri
|
Bakan, bakan yardımcısı, yetki devri, koordinasyon ve hiyerarşi kademelerini çalışın.
|
|
5. Gün
|
Adalet Bakanlığının görevleri ve teşkilatı
|
Genel görevleri konu başlıklarına ayırın; merkez-taşra-yurt dışı yapısını netleştirin.
|
|
6. Gün
|
Hizmet birimleri
|
Görev-birim kartları hazırlayın; karıştırılan birimleri yan yana çalışın.
|
|
7. Gün
|
Çıkmış soru + deneme + yanlış analizi
|
Yanlış seçeneklerin hangi birime ait olduğunu not ederek tekrar yapın.
|
Yanlış Analizi İçin Kısa Form
Bu derste yanlış yapılan soru, yalnızca doğru cevaba bakılarak geçilmemelidir. Yanlışın sebebi çoğunlukla “benzer birimler karıştırıldı”, “sayı unutuldu” veya “Cumhurbaşkanlığı birimi ile Bakanlık hizmet birimi karıştırıldı” şeklinde çıkar. Bu nedenle her yanlış için aşağıdaki mini form kullanılabilir:
En Çok Karıştırılan Eşleştirmeler
Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü ile Personel Genel Müdürlüğü: Yurtdışı eğitim ve görevlendirme ifadelerinde görev sahibi dikkatle okunmalıdır.
Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Dairesi ile İnsan Hakları Dairesi: “mağdur, kırılgan grup, psiko-sosyal destek” kelimeleri Adli Destek tarafına yöneltir.
Eğitim Dairesi Başkanlığı ile Personel Genel Müdürlüğü: Eğitim planı ve yayın faaliyetleri Eğitim Dairesi; atama, nakil ve özlük işleri Personel Genel Müdürlüğü ile ilişkilidir.
Bilgi İşlem Genel Müdürlüğü ile UYAP ayrı çalışılmalıdır: Bilgi İşlem, Bakanlığın bilişim altyapısı ve bilgi işlem projeleriyle ilgilidir; UYAP mevzuatı ayrıca sınavda sorulabilir.
Genel Sekreterlik birimleri ile Adalet Bakanlığı hizmet birimleri aynı listeye yazılmamalıdır. İki ayrı kurum şeması yapılmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Bu konu Yazı İşleri Müdürü GYS’de kaç soruya temas ediyor? Resmi dağılım dikkate alındığında 1 sayılı CBK ve Adalet Bakanlığı teşkilatı toplamda 7 soruya temas eden bir blok olarak değerlendirilmelidir: devlet teşkilatı içinde 3 soru, Bakanlık merkez teşkilatı içinde 1 soru ve Bakanlık teşkilatı içinde 3 soru.
Bu dersi tamamen ezberlemek gerekir mi? Hayır. Önce teşkilat şeması kurulmalı, sonra hizmet birimlerinin anahtar görevleri öğrenilmelidir. Sadece metin ezberi kısa sürede unutulur; görev-birim eşleştirmesi ise soru çözümünde daha kalıcıdır.
Süreler bu konuda çok önemli mi? Bu derste dava süresi gibi yoğun süre kuralları yoktur. Ancak en az üye sayısı, en fazla danışman sayısı, teşkilat kademeleri ve eğitim merkezlerindeki sayılı ifadeler mutlaka not edilmelidir.
Çıkmış sorular nasıl kullanılmalı? Soru metinleri birebir ezberlenmemeli; hangi soru kalıbının hangi bilgiyi ölçtüğü analiz edilmelidir. “Birim değildir”, “görevleri arasında değildir” ve “hangi birime aittir” kalıpları özellikle önemlidir.
Bu konu ne zaman tekrar edilmeli? İlk öğrenmeden sonra 24 saat, 72 saat ve 1 hafta arayla tekrar yapılması verimli olur. Son haftada ise konu anlatımına dönmek yerine yanlış defteri ve hizmet birimi tablosu tekrar edilmelidir.
Sonuç: Bu Blokta Soru Kaçırmamak Mümkün
1 sayılı CBK ve Adalet Bakanlığı teşkilatı, düzenli çalışıldığında net getirisi yüksek bir konudur. Konu uzun görünse de sınavın istediği beceri bellidir: kurumları ayırmak, hizmet birimlerini görevleriyle eşleştirmek, sayısal ifadeleri kaçırmamak ve çıkmış soru diline alışmak. GYS Adalet çalışma programında bu başlığı ayrı bir blok olarak takip eden aday, hem ortak konularda hem de alan bilgisinde avantaj elde eder.
Bu nedenle adaylar, bu konuyu sadece okuyup geçmek yerine kısa tablo, görev-birim kartı, çıkmış soru analizi ve deneme yanlışlarıyla birlikte tekrar etmelidir. Özellikle soru sayısının yüksek olması nedeniyle, konuya ayrılan her düzenli tekrar sınav puanına doğrudan katkı sağlayabilir.
İç Link Önerileri
Yazı İşleri Müdürü GYS Konu Dağılımı Nasıl Çalışılır?
GYS Hazırlığında Çıkmış Soru Analizi Neden Önemli?
Konu Tekrarı ve Deneme Çözümü Dengesi Nasıl Kurulur?
GYS Son Hafta Tekrar Programı Nasıl Olmalı?
Mevzuat Sorularında Anahtar Kelime Yakalama
Yayın Öncesi Kontrol Listesi
Resmi PGM konu dağılımı ve soru sayısı kontrol edildi.
1 sayılı CBK ve Bakanlık merkez teşkilatı yüklenen ders dokümanlarına göre özgünleştirildi.
Çıkmış soru yapıları birebir kopyalanmadan analiz edildi.
GYS Adalet’in konu anlatımı, çıkmış soru, deneme ve çalışma programı odağına uygun dil kullanıldı.
Meta açıklama, URL ve iç link önerileri eklendi.
Kaynak Notu
Bu blog yazısı; yüklenen 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ders dokümanı, yüklenen Adalet Bakanlığı merkez teşkilatı ders dokümanı, Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü 2025 GYS ilanı ve Ek-2/D Yazı İşleri Müdürü konu dağılımı ile MEB ÖDSGM tarafından yayımlanan 30 Kasım 2025 Yazı İşleri Müdürü A kitapçığındaki soru yapıları dikkate alınarak hazırlanmıştır.
Not: GYS’de sorumlu olunan mevzuat sürümü her sınav ilanında ayrıca kontrol edilmelidir. 2025 ilanında sınav kapsamındaki mevzuatın ilan tarihi itibarıyla mevcut hâlinin dikkate alınacağı belirtilmiştir. Yeni sınav döneminde güncel ilan metni esas alınmalıdır.