İcra ve İflas Kanunu (İİK) İcra Takip Yolları, İtiraz ve Şikayet: GYS ve İcra Müdürlüğü Sınav Tablosu

İcra Müdürlüğü ve Adalet GYS sınavlarının omurgası: İlamsız icra takibi, kambiyo senetleri, 7 günlük itiraz, şikayet süreleri ve haciz isteme süreleri karşılaştırmalı tablosu.

İcra Teşkilatında Takip Hukuku ve Temel Süreler

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK), Adalet Bakanlığı Görevde Yükselme Sınavı ile İcra Müdürlüğü ve İcra Müdür Yardımcılığı Sınavının en geniş ve en teknik alanıdır. İcra dairesi personeli ve müdürlerinin her gün uyguladığı takip yolları, ödeme emirleri ve itiraz süreleri, sınavlarda en çok eleyici soru üreten başlıklardır.

Bu kılavuzda ilamsız icra takibi (genel haciz yolu), kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ve icra mahkemesine şikâyet usulünü sistematik bir tablo eşliğinde hazırladık.

1. İcra Takip Yolları Karşılaştırmalı Süreler Tablosu

Takip Yolu	Dayanak Belge	Ödeme Süresi	İtiraz Süresi ve Mercii	Mal Beyanında Bulunma Süresi
Genel Haciz Yolu (İİK m. 42-62)	Belge şartı yoktur (Para ve teminat alacakları)	7 Gün	7 Gün (İcra Dairesine yapılır)	7 Gün
Kambiyo Senetlerine Özgü Haciz Yolu (İİK m. 167-170)	Poliçe, Bono veya Çek aslı zorunlu	10 Gün	5 Gün (İcra Mahkemesine dilekçeyle yapılır)	10 Gün
Kiralanan Taşınmazların Tahliyesi (Adi Kira)	Kira sözleşmesi (yazılı veya sözlü)	30 Gün (Konut ve çatılı işyerleri)	7 Gün (İcra Dairesine yapılır)	-
İlamlı İcra Takibi (İİK m. 24-34)	Mahkeme ilamı veya ilam niteliğinde belge	7 Gün (İcra Emri)	İtiraz edilemez (Yalnızca İcra Mahkemesine itfa/zamanaşımı iddiasıyla başvurulabilir)	7 Gün

En Çok Çıkan Sınav Farkı: 5 Gün vs 7 Gün ve İtiraz Mercii!

Genel haciz yolunda itiraz süresi 7 gündür ve itiraz İcra Dairesine yapılır (icra takibini kendiliğinden durdurur).
Kambiyo takibinde ise itiraz süresi 5 gündür ve itiraz doğrudan İcra Mahkemesine yapılır (satıştan başka hiçbir icra işlemini kendiliğinden durdurmaz!).

2. İcra Hukukunda Şikâyet Müessesesi ve Süreler (İİK m. 16 - 18)

İcra dairesi memur ve müdürlerinin kanuna aykırı veya hadiseye uygun olmayan işlemlerine karşı başvurulan kanun yoludur:

Genel Şikâyet Süresi: İşlemin öğrenildiği tarihten itibaren 7 GÜNdür. (Görevli mahkeme İcra Mahkemesidir).
Süresiz Şikâyet Halleri (Hiçbir Süreye Tabi Olmayan Durumlar):
- Bir hakkın yerine getirilmemesi veya sebepsiz sürüncemede bırakılması,
- İşlemin kamu düzenine aykırı olması (Örn: Haczi caiz olmayan devlet malının haczedilmesi, ilamsız takipte icra emri gönderilmesi).
Şikâyetin Karara Bağlanması: İcra mahkemesi, duruşma yapılmaksızın dosya üzerinden en geç 10 gün içinde karar verir; duruşma açılması gereken hallerde tarafları en kısa zamanda çağırır.

3. Haciz İsteme Süresi ve Düşme Hükümleri (İİK m. 78)

Ödeme emrindeki müddet geçtikten ve borçlu itiraz etmemiş veya itirazı kaldırılmış/iptal edilmiş ise alacaklı haciz isteyebilir:

Haciz İsteme Süresi: Ödeme emrinin tebliğinden itibaren 1 YILdır.
Sürenin Durması: Borçlunun itirazı halinde, itirazın hükümden düşürülmesi için açılan dava (itirazın iptali veya kaldırılması) süresince 1 yıllık haciz isteme süresi işlemez (durur).
Takibin Düşmesi ve Yenileme: 1 yıl içinde haciz talep edilmezse veya talep geri alınıp süresinde yenilenmezse dosya işlemden kaldırılır. Alacaklı yeniden takip yapmak zorunda değildir; yenileme talebi göndererek takibe kaldığı yerden devam edebilir (borçluya yenileme muhtırası tebliğ edilir).

4. İtirazın İptali (Genel Mahkeme) vs İtirazın Kaldırılması (İcra Mahkemesi)

Borçlunun ödeme emrine itiraz etmesiyle duran ilamsız takibi devam ettirmek için alacaklının önündeki iki yol:

İtirazın İptali Davası (İİK m. 67)

• Mercii: Genel Mahkemeler (Asliye Hukuk, Asliye Ticaret, Tüketici vb.)
• Süre: İtirazın tebliğinden itibaren 1 YIL.
• Belge: Alacaklının elinde İİK m. 68'deki belgeler yoksa bu yola mecburdur.
• İcra İnkar Tazminatı: En az %20.

İtirazın Kaldırılması (İİK m. 68)

• Mercii: İcra Mahkemesi (Basit ve hızlı yargılama).
• Süre: İtirazın tebliğinden itibaren 6 AY.
• Belge: İmzası ikrar edilmiş adi senet, noter senedi veya resmi daire makbuzu zorunludur.
• Tazminat: En az %20 icra inkar tazminatı.

GYS ve İcra Müdürlüğü Sınav Sorusu Örneği

Soru: Kambiyo senetlerine özgü haciz yolunda borçlunun borca veya imzaya itirazı, ödeme emrinin tebliğinden itibaren kaç gün içinde ve nereye yapılmalıdır?

A) 7 gün içinde İcra Dairesine
B) 7 gün içinde İcra Mahkemesine
C) 5 gün içinde İcra Dairesine
D) 5 gün içinde İcra Mahkemesine
E) 10 gün içinde Asliye Hukuk Mahkemesine

Doğru Cevap: D (İİK m. 168-170 uyarınca kambiyo takibinde itiraz 5 gün içinde dilekçeyle İcra Mahkemesine yapılır).