CMK Arama ve Elkoyma Kararları: Avukat Bürolarında Arama ve Gece Arama Yasağı Tablosu

CMK m. 116-134 Arama ve Elkoyma Ceza Muhakemesinin en çok soru getiren koruma tedbiridir. Avukat bürolarında arama usulü, gece arama yasağı istisnaları ve hakim kararı tablosu.

Ceza Muhakemesinde Delil Elde Etme: Arama ve Elkoyma Tedbirleri

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nda (CMK m. 116-134) düzenlenen Arama ve Elkoyma; şüphelinin yakalanması veya suç delillerinin elde edilmesi amacıyla kişinin üstünde, eşyasında, konutunda veya işyerinde yapılan gizli ve zorlayıcı adli işlemlerdir.

Adalet Bakanlığı Görevde Yükselme Sınavı'nda (Yazı İşleri Müdürlüğü ve Şeflik) gece arama yasağının istisnaları ve avukat bürosu ile konutunun aranmasındaki özel usul kuralları her yıl doğrudan test edilir.

1. Arama Kararı Verme Yetkisi ve Usul Tablosu

Arama Türü	Karar Vermeye Yetkili Merci	Özel Kanuni Şartlar
Genel Kural (Konutta / İşyerinde Arama)	HÂKİM KARARI (Sulh Ceza Hâkimi)	Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle yapılabilir. (Kolluk amiri konutta arama emri VEREMEZ).
Avukat Bürosu ve Konutunda Arama (CMK m. 130)	YALNIZCA MAHKEME KARARIYLA	Cumhuriyet savcısının bizzat katılımı ve Baro Başkanı veya temsilcisi huzurunda yapılır. Savcı tek başına arama emri veremez!
Bilgisayarlarda ve Kütüklerde Arama (CMK m. 134)	YALNIZCA HÂKİM KARARIYLA	Cumhuriyet savcısı dahi emir veremez. Bilgisayar kütüklerinin kopyası (imajı) şüpheliye verilir.

2. Gece Konutta Arama Yasağı ve İstisnaları (CMK m. 118)

Kural olarak konutta, işyerinde veya diğer kapalı yerlerde gece vaktinde arama yapılamaz. Ancak şu hallerde gece de arama yapılabilir:

Suçüstü (meşhut suç) hali,
Gecikmesinde sakınca bulunan haller,
Firar eden (kaçan) şüpheli veya hükümlünün yakalanması hali,
Gözaltına alınan veya tutuklanan kişinin tekrar kaçması hali,
Herkesin girip çıkabileceği umuma açık yerler (otel, kumarhane, bar vb.).

GYS Ceza Muhakemesi Soru Örneği

Soru: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 130. maddesine göre, bir avukatın bürosunda arama yapılmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi YANLIŞTIR?

A) Ancak mahkeme kararı ile arama yapılabilir.
B) Arama Cumhuriyet savcısının denetiminde yapılır.
C) Arama sırasında Baro Başkanı veya temsilcisi hazır bulunur.
D) Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde kolluk amirinin yazılı emriyle arama yapılabilir.
E) Avukat ile müvekkili arasındaki mesleki sır evrakına el konulamaz.

Doğru Cevap: D (Avukat bürolarında arama ancak mahkeme kararıyla yapılabilir; kolluk amiri veya savcı gecikmesinde sakınca olsa bile arama emri veremez).