2802 Sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu: Adaylık, Birinci Sınıfa Ayrılma ve Disiplin Tablosu

2802 sayılı Kanun Adalet Bakanlığı GYS teşkilat mevzuatının temel taşlarındandır. Hâkim adaylığı, birinci sınıfa ayrılma kriterleri ve HSK disiplin cezaları karşılaştırmalı tablosu.

Yargı Mesleğinin Yasal Statüsü: 2802 Sayılı Kanun

2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu; adli ve idari yargı hâkim ve Cumhuriyet savcılarının niteliklerini, atanmalarını, hak ve ödevlerini, terfilerini ve disiplin işlemlerini düzenleyen özel kanundur.

Adalet Bakanlığı Görevde Yükselme Sınavı'nda (Yazı İşleri Müdürlüğü, Şeflik, İdari İşler Müdürlüğü) teşkilat mevzuatı kapsamında hâkim adaylığı şartları, birinci sınıfa ayrılma süreleri ve disiplin yaptırımları doğrudan test edilir.

1. Hâkim ve Savcıların Derece Yükselmesi ve Birinci Sınıfa Ayrılma Şartları

Aşama / Statü	Yasal Hizmet Süresi (2802 m. 15-32)	GYS Sınav Püf Noktası
Derece Yükselmesi (Kademe)	Her 2 Yılda Bir Derece Terfii	Hâkim ve savcılar kural olarak iki yılda bir derece yükselmesine tabi tutulurlar.
Birinci Sınıfa Ayrılma	En az 1. dereceye yükselmiş olmak ve fiilen 10 yıl meslekte çalışmak	Ahlaki gidişatı, mesleki başarısı ve müfettiş notları değerlendirilir.
Birinci Sınıf Olma (Birinci Sınıf Hâkim)	Birinci sınıfa ayrıldıktan sonra 3 yıl başarıyla görev yapmak	Yargıtay ve Danıştay üyeliğine seçilebilmek için 1. sınıf hâkim/savcı olmak şarttır.
Emeklilik Yaş Haddi	65 Yaş	Hâkim ve savcılar 65 yaşını doldurduklarında resen emekliye sevk edilirler.

2. Hâkim ve Savcılara Verilen Disiplin Cezaları (2802 m. 63 - 69)

Disiplin cezaları Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK İkinci Dairesi) tarafından verilir:

Uyarma: Görevinde kayıtsızlık, düzensizlik veya görevin gerektirdiği nezakete aykırı davranışlar.
Aylık Kesme: Görevde kusurlu davranmak, yetkisini aşmak. (Brüt aylığın 1/8 ila 1/4'ü oranında kesilir).
Kınama: Mesleğin vakar ve onurunu sarsıcı tutum ve davranışlar.
Kademe İlerlemesini Durdurma: 1 veya 2 yıl süreyle durdurulur.
Derece Yükselmesini Durdurma: 1 veya 2 derece durdurulur.
Yer Değiştirme (Sürgün): Kusurlu bulunduğu yerdeki görev yerinin değiştirilmesi cezasıdır.
Meslekten Çıkarma: Bir daha mesleğe alınmamak üzere çıkarılmadır. (HSK'nın sadece bu kararına karşı Danıştay'da iptal davası açılabilir).

GYS Teşkilat Hukuku Soru Örneği

Soru: 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu'na göre, hâkim ve savcıların emeklilik yaş haddi kaç yaştır?

A) 60 yaş B) 63 yaş C) 65 yaş D) 67 yaş E) 70 yaş

Doğru Cevap: C (Anayasa ve 2802 sayılı Kanun uyarınca hâkim ve savcılar 65 yaşını dolduruncaya kadar azlolunamazlar ve 65 yaşında emekliye ayrılırlar).