2026 Adalet GYS İYUK Süreleri ve İdari Yargı Rehberi: Çıkmış Soru Analizi ve Karşılaştırmalı Tablo

2577 sayılı İYUK dava açma süreleri, zımni ret, yürütmenin durdurulması ve adli tatil uzaması karşılaştırmalı tablosu. GYS'de kesin soru getiren İYUK rehberi.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK), Adalet Bakanlığı Görevde Yükselme Sınavlarında adayların en çok zorlandığı fakat doğru çalışıldığında en garanti net getiren mevzuat alanıdır. İYUK sorularında yapılan hataların %90’ı, sürelerin hangi günden itibaren işlemeye başladığını karıştırmaktan ve adli tatil uzamalarını hesaplayamamaktan kaynaklanır. Bu rehberde, 2026 GYS için kritik İYUK sürelerini, dava türlerini ve sınavda kesin soru getiren püf noktaları tek bir karşılaştırmalı cetvelde topladık.

⚖️ Altın Kural (Doğrudan Soru Kalıbı):

Genel dava açma süresi Danıştay ve İdare Mahkemelerinde 60 gün, Vergi Mahkemelerinde ise 30 gündür. Süreler yazılı bildirimin yapıldığı günü izleyen günden itibaren başlar. Adli tatile rastlayan süreler, tatilin bitiminden itibaren 3 gün uzar.

1. İdari Dava Türleri ve Mahkemelerin Görev Alanı

2577 sayılı Kanun'un 2. maddesinde düzenlenen idari dava türleri sınavda doğrudan tanım veya örnek olay (kaziye) olarak sorulur:

İptal Davası: İdari işlemlerin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalardır. (Sınav Notu: Mahkeme sadece hukuka uygunluğu denetler, asla yerindelik denetimi yapamaz ve idarenin yerine geçerek karar veremez.)
Tam Yargı Davası: İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan doğruya muhtel olanlar (zarar görenler) tarafından açılan tazminat ve giderim davalarıdır.
İdari Sözleşmelerden Doğan Davalar: Kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan idari sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklara ilişkin davalardır.

2. 2026 GYS İYUK Süreleri Karşılaştırmalı Tablosu

Aşağıdaki tablo, son 5 yılın Adalet Bakanlığı GYS sorularında çıkan tüm süreleri tek bir yerde özetlemektedir:

İşlem / Dava Türü	Kanuni Süre	Sürenin Başlangıç Anı	Sınav İçin Kritik Püf Noktası
Danıştay ve İdare Mahkemeleri Genel Dava Süresi	60 Gün	Tebliğ tarihini izleyen gün	Özel kanunlarda ayrı süre yoksa geçerlidir.
Vergi Mahkemelerinde Genel Dava Süresi	30 Gün	Tebliğ veya tahakkuk günü izleyen gün	İdare mahkemesinden (60 gün) farklı olarak 30 gündür!
İdarenin Cevap Verme (Zımni Ret) Süresi (Md. 10)	30 Gün	Başvuru tarihini izleyen gün	Eskiden 60 gündü, güncel mevzuatta 30 güne düşürüldü!
İlk İnceleme Üzerine Dilekçenin Reddi (Md. 15)	30 Gün	Kararın tebliğini izleyen gün	30 gün içinde yenilenmezse dava kesin reddedilir.
Davalının Cevap Verme Süresi (Md. 16)	30 Gün	Dava dilekçesinin tebliğinden itibaren	Haklı sebeplerle 30 günü geçmemek üzere uzatılabilir.
İstinaf Kanun Yoluna Başvuru Süresi (Md. 45)	30 Gün	Kararın tebliğini izleyen günden itibaren	Bölge İdare Mahkemesine (BİM) yapılır.
Temyiz Kanun Yoluna Başvuru Süresi (Md. 46)	30 Gün	BİM kararının tebliğini izleyen günden itibaren	Danıştay'a başvurulur.
İvedi Yargılama Usulünde Dava Açma Süresi (Md. 20/A)	30 Gün	İşlemin tebliğinden itibaren	İhale ve kamulaştırma uyuşmazlıklarında uygulanır.
Adli Tatilin Sürelere Etkisi (Md. 8)	+3 Gün Uzama	Adli tatilin bitimi (1 Eylül) sonrası	Süre tatil içinde biterse 7 Eylül mesai bitimine uzar.

3. İdari Yargıda Yürütmenin Durdurulması (YD) Şartları

GYS sınavlarında soru yazarlarının en çok sorduğu teorik sorulardan biri Yürütmenin Durdurulması kararı verilebilmesi için gereken iki kümülatif şarttır:

İdari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması,
İdari işlemin açıkça hukuka aykırı olması.

Önemli Sınav Notu: Bu iki şartın birlikte gerçekleşmesi zorunludur. Biri olmadan sadece diğeriyle YD kararı verilemez.

4. İYUK Soruları İçin Sınavda Derece Yaptıran Taktikler

Zımni Ret Süresine Dikkat: Eski kitaplardaki 60 günlük süreyi unutun; idareye yapılan başvurularda 30 gün içinde cevap verilmezse talep reddedilmiş sayılır.
Sürelerin Başlangıcı: Süre her zaman bildirimin yapıldığı günü takip eden günden başlar. Tebliğ günü hesaba katılmaz.
Tatil Günleri: Sürenin son günü resmi tatil gününe rastlarsa, tatili takip eden ilk çalışma gününün mesai bitimine kadar uzar.